Kartepe Belediye Başkanı M. Mustafa Kocaman, 1864 yılında Kafkasya’da yaşanan ve yüz binlerce insanın hayatını kaybettiği Çerkes Sürgünü’nün 162. yılı dolayısıyla yazılı bir açıklama yaptı. Kocaman, anavatanlarından zorla koparılan Çerkes halkının yaşadığı derin trajediyi hatırlatarak, bu tarihi acının nesiller boyu unutulmayacağını vurguladı.
Belediye başkanı, yayımladığı mesajda insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak nitelendirdiği bu olayda yaşamını yitirenleri rahmetle andığını belirtti. Toplumsal hafızanın önemine dikkat çeken Kocaman, sürgün yollarında çekilen eziyetlerin ve kaybedilen hayatların sızısının bugün hala yüreklerde derinden hissedildiğini ifade etti. Açıklamasında, yaşanan bu büyük felaketin küresel ölçekte kalıcı bir yara açtığının altını çizdi.
Kocaeli bölgesi ve özellikle Kartepe ilçesi, geçmişten günümüze yoğun bir Kafkas ve Çerkes nüfusuna ev sahipliği yapıyor. Bu demografik yapı, mayıs aylarında bölgede düzenlenen anma etkinliklerinin ve yayımlanan mesajların manevi değerini daha da artırıyor. Yerel yöneticiler, her yıl bu dönemde vatandaşların tarihi yaslarını paylaşarak toplumsal dayanışmayı güçlendiren adımlar atıyor.
Tarihi kayıtlara göre, Çarlık Rusyası’nın Kafkasya’yı işgal sürecinin ardından doruk noktasına ulaşan sürgün kararı, milyonlarca insanın Osmanlı topraklarına doğru yola çıkmasına neden olmuştu. Karadeniz üzerinden derme çatma gemilerle yapılan bu zorunlu göç sırasında açlık, salgın hastalıklar ve batan tekneler yüzünden çok sayıda insan sulara gömülmüştü. Hayatta kalanlar ise Anadolu’nun çeşitli bölgelerine, Balkanlar’a ve Orta Doğu’ya yerleşerek yeni bir yaşam kurmaya çalıştı.
Başkan Kocaman’ın açıklamaları, sadece geçmişe yönelik bir anma değil, aynı zamanda benzer insanlık suçlarının bir daha yaşanmaması adına evrensel bir çağrı niteliği taşıyor. İnsanlığın kolektif vicdanının bu derin yarayı asla hafızasından silmeyeceği yönündeki vurgusu, tarihi gerçeklerin yeni nesillere doğru bir şekilde aktarılmasının gerekliliğine işaret ediyor.
Türkiye genelinde ve dünyanın dört bir yanındaki sivil toplum kuruluşları, sürgünün yıldönümünde çeşitli etkinlikler düzenleyerek kaybettikleri atalarını anıyor. Karadeniz kıyılarına karanfil bırakma, ağıtlar yakma ve anıtlar önünde toplanma gibi ritüellerle hafızalar tazeleniyor. Kartepe’den gelen bu resmi anma mesajı da, yerel yönetimin vatandaşlarının kültürel hassasiyetlerine gösterdiği saygının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
